پرده اول مدیریت فناوری اطلاعات مرکز ملی شماره‌گذاری کالا و خدمات ایران

مدتی است که به‌عنوان مدیر فناوری اطلاعات مرکز ملی شماره‌گذاری کالا و خدمات ایران مشغول به کار شده‌ام. برای رسیدن به این جایگاه، حتی پیشنهاد و جذابیت سمت‌های بالاتر هم نتوانست من را از انتخاب این مسیر منصرف کند.

در چند سلسله نوشته می‌خواهم از مسیری بگویم که به این جایگاه ختم شد. بخش مهمی از این مسیر به سال‌های تحصیل، تجربه فعالیت در صنعت، کار در حوزه فناوری اطلاعات و علاقه‌ام به زنجیره تأمین بازمی‌گردد.

شروع مسیر با زنجیره تأمین

زمانی که دانشجوی کارشناسی ارشد بودم، خواه‌ناخواه علاقه زیادی به زنجیره تأمین پیدا کردم. همین علاقه باعث شد جایگاه فناوری اطلاعات در مدیریت زنجیره تأمین نیز برایم اهمیت پیدا کند.

نزدیک به دو سال در جایگاه مدیریت فناوری اطلاعات هلدینگ تولیدی صنعتی الکتروفن فعالیت کردم. این مجموعه یکی از دو تولیدکننده کیت‌های گازسوز خودرو در کشور بود.

در آن روزها، دولت یارانه سنگینی برای دوگانه‌سوز کردن خودروها پرداخت می‌کرد. مدیریت موجودی قطعات یدکی و کیت‌های نمایندگی‌ها اهمیت زیادی داشت.

برقراری عدالت در توزیع کیت‌ها نیز یکی دیگر از مسائل مهم بود. همین موضوع باعث شد به‌صورت عملی درگیر توسعه یک نرم‌افزار برای این منظور شوم.

در این تجربه، فناوری اطلاعات دیگر صرفاً یک ابزار فنی نبود. این فناوری در حل یک مسئله واقعی در زنجیره تأمین نقش پیدا کرده بود.

اثر ضربه شلاقی در زنجیره تأمین

در تمام روزهایی که مشغول تحصیل در دوره کارشناسی ارشد بودم، مدام به زنجیره تأمین و اثر ضربه شلاقی فکر می‌کردم.

انبارداری کالاهای تولیدی یک شرکت در میان سطوح مختلف توزیع‌کنندگان، روی زمان‌بندی تولید کارخانه تأثیر می‌گذاشت. این موضوع می‌توانست برنامه تولید را با مشکل مواجه کند.

در برخی روزهای سال با هجوم سفارشات مواجه می‌شدیم. در مقابل، روزهایی هم وجود داشت که به دلیل کمبود سفارش، کارخانه مجبور بود تعداد شیفت‌های خود را کاهش دهد.

این نوسان در سفارش‌ها و موجودی‌ها، اهمیت مدیریت صحیح اطلاعات در زنجیره تأمین را بیشتر نشان می‌داد.

نقش فناوری اطلاعات در مدیریت موجودی

اینجا بود که فناوری اطلاعات خودی نشان می‌داد.

مدیریت موجودی در زنجیره به کمک RFID می‌توانست به کاهش اثر ضربه شلاقی کمک کند. این فناوری همچنین می‌توانست جریان اطلاعات را با دقت و سرعت بیشتری در اختیار قرار دهد.

این تجربه نشان می‌داد که فناوری اطلاعات زمانی می‌تواند ارزش بیشتری ایجاد کند که در خدمت حل یک مسئله واقعی در کسب‌وکار و زنجیره تأمین قرار بگیرد.

شکل‌گیری ایده پایان‌نامه

تز پایانی من نیز از همین موضوع شکل گرفت. ایده من، حلقه‌بسته کردن زنجیره تأمین برای خوشه‌های صنعتی بود.

در قم چند مورد از این خوشه‌های صنعتی وجود دارد. منظور از خوشه‌های صنعتی، مناطق صنعتی است که تلاش شده تمامی تکمیل‌کنندگان کالا در زنجیره تأمین در آن حضور داشته باشند.

پیشنهاد بنیادی من این بود که یک کنسرسیوم با عضویت تمامی اعضای خوشه تأسیس شود. این کنسرسیوم می‌توانست زیرساختی برای حلقه‌بسته کردن زنجیره تأمین و سفارشات در خوشه ایجاد کند.

در چنین مدلی، یک عضو خوشه می‌توانست از موجودی زنجیره خود اطلاع داشته باشد. در برخی موارد، اطلاعات زنجیره قبلی و بعدی نیز در دسترس او قرار می‌گرفت.

حتی می‌توانست بداند دو ماه دیگر باید پاسخگوی چه حجمی از سفارشات باشد.

این مدل می‌توانست ارتباط میان اعضای زنجیره را تقویت کند. همچنین اطلاعات موردنیاز برای برنامه‌ریزی را در اختیار آن‌ها قرار می‌داد.

از ایده تا مقاله

تا اینجای کار، این ایده بیشتر در حد یک تز پایانی باقی ماند.

یکی دو مقاله نیز در سطوح مختلف از این ایده منتشر شد و تمام.

با این حال، همین ایده و تجربه‌های کاری، بخشی از مسیر من را شکل دادند. علاقه به ارتباط میان فناوری اطلاعات، زنجیره تأمین و مدیریت نیز در این مسیر نقش داشت.

سال‌ها بعد، این مسیر به مدیریت فناوری اطلاعات مرکز ملی شماره‌گذاری کالا و خدمات ایران رسید.

ادامه دارد…..