حکمرانی فناوری اطلاعات؛ حلقه گمشده سازمانهای دیجیتال
حکمرانی فناوری اطلاعات؛ حلقه گمشده سازمانهای دیجیتال در سالهای فعالیت در حوزه فناوری اطلاعات، بارها با سازمانهایی مواجه شدهام که از نظر تجهیزات و امکانات فنی در شرایط مناسبی قرار داشتند. سرورها، شبکهها، نرمافزارهای سازمانی و حتی نیروهای متخصص در اختیار داشتند؛ اما همچنان در تصمیمگیریهای فناوری با چالش مواجه بودند. گاهی پروژههای فناوری بدون […]
حکمرانی فناوری اطلاعات؛ حلقه گمشده سازمانهای دیجیتال
در سالهای فعالیت در حوزه فناوری اطلاعات، بارها با سازمانهایی مواجه شدهام که از نظر تجهیزات و امکانات فنی در شرایط مناسبی قرار داشتند.
سرورها، شبکهها، نرمافزارهای سازمانی و حتی نیروهای متخصص در اختیار داشتند؛ اما همچنان در تصمیمگیریهای فناوری با چالش مواجه بودند.
گاهی پروژههای فناوری بدون اولویتبندی مناسب اجرا میشدند، گاهی سامانههای مختلف بدون توجه به معماری کلی سازمان توسعه پیدا میکردند و در برخی موارد نیز مشخص نبود مسئولیت تصمیمگیری درباره فناوری بر عهده چه کسی است.
در نگاه اول ممکن است تصور شود مشکل کمبود فناوری است؛ اما تجربه نشان میدهد بسیاری از این مشکلات ریشه دیگری دارند:
نبود حکمرانی مناسب فناوری اطلاعات
حکمرانی فناوری اطلاعات چیست؟
حکمرانی فناوری اطلاعات (IT Governance) به مجموعهای از ساختارها، فرآیندها و سازوکارهای تصمیمگیری گفته میشود که مشخص میکند فناوری اطلاعات چگونه باید در راستای اهداف سازمان مدیریت شود.
به بیان ساده، حکمرانی فناوری اطلاعات پاسخ میدهد:
- چه تصمیمهایی در حوزه فناوری باید گرفته شود؟
- چه کسی مسئول این تصمیمها است؟
- سرمایهگذاریهای فناوری چگونه اولویتبندی شوند؟
- چگونه اطمینان پیدا کنیم فناوری برای سازمان ارزش ایجاد میکند؟
حکمرانی فناوری اطلاعات به معنای دخالت بیشتر در کار واحد IT نیست؛ بلکه ایجاد یک چارچوب درست برای استفاده بهتر از فناوری است.
تفاوت مدیریت فناوری اطلاعات و حکمرانی فناوری اطلاعات
یکی از اشتباهات رایج، یکی دانستن مدیریت IT و حکمرانی IT است.
مدیریت فناوری اطلاعات
بیشتر به اجرای امور روزمره میپردازد:
- نگهداری زیرساخت
- مدیریت سرویسها
- پشتیبانی کاربران
- اجرای پروژهها
حکمرانی فناوری اطلاعات
نگاه کلانتری دارد:
- آیا پروژه درست انتخاب شده است؟
- آیا فناوری با استراتژی سازمان هماهنگ است؟
- آیا سرمایهگذاری انجامشده ارزش ایجاد میکند؟
- آیا ریسکهای فناوری کنترل شدهاند؟
به عبارت دیگر:
مدیریت، کارها را درست انجام میدهد؛
حکمرانی کمک میکند کارهای درست انتخاب شوند.
چرا سازمانها به حکمرانی فناوری اطلاعات نیاز دارند؟
۱. جلوگیری از تصمیمهای پراکنده فناوری
یکی از چالشهای سازمانهای در حال رشد این است که هر بخش سازمان بر اساس نیاز خود اقدام به خرید یا توسعه راهکارهای فناوری میکند.
نتیجه ممکن است ایجاد مجموعهای از سامانههای جدا از هم باشد که:
- اطلاعات مشترک ندارند.
- ارتباط مناسبی با هم ندارند.
- هزینه نگهداری آنها افزایش پیدا میکند.
حکمرانی فناوری کمک میکند تصمیمهای فناوری در یک مسیر مشخص و هماهنگ گرفته شوند.
۲. ایجاد ارتباط میان فناوری و کسبوکار
فناوری اطلاعات زمانی ارزش ایجاد میکند که در خدمت اهداف سازمان باشد.
برای مثال، یک شرکت تولیدی ممکن است هدف خود را:
- افزایش بهرهوری تولید
- کاهش هزینهها
- مدیریت بهتر زنجیره تأمین
قرار دهد.
در این شرایط، پروژههای فناوری باید در همین راستا تعریف شوند.
خرید فناوری بدون توجه به هدف سازمان، معمولاً فقط هزینه ایجاد میکند.
۳. مدیریت بهتر سرمایهگذاریهای فناوری
سازمانها معمولاً با محدودیت منابع مواجه هستند.
همه پروژهها نمیتوانند همزمان اجرا شوند.
حکمرانی فناوری کمک میکند پروژهها بر اساس معیارهایی مانند:
- ارزش ایجادشده
- میزان ریسک
- اهمیت راهبردی
- هزینه اجرا
اولویتبندی شوند.
۴. افزایش مسئولیتپذیری در تصمیمهای فناوری
یکی از مسائل مهم در سازمانها این است که گاهی تصمیمهای فناوری گرفته میشوند، اما مالک مشخصی برای نتیجه آن وجود ندارد.
حکمرانی مناسب مشخص میکند:
- چه کسی تصمیم میگیرد؟
- چه کسی پاسخگو است؟
- چه شاخصهایی باید بررسی شوند؟
ارتباط حکمرانی فناوری اطلاعات با تحول دیجیتال
تحول دیجیتال بدون حکمرانی فناوری، معمولاً به مجموعهای از پروژههای پراکنده تبدیل میشود.
ممکن است سازمان:
- نرمافزارهای جدید خریداری کند.
- تجهیزات مدرن ایجاد کند.
- از فناوریهای جدید استفاده کند.
اما اگر چارچوب تصمیمگیری مناسبی نداشته باشد، این اقدامات الزاماً تحول ایجاد نمیکنند.
تحول دیجیتال نیازمند این است که فناوری در یک مسیر مشخص و هماهنگ حرکت کند.
حکمرانی فناوری اطلاعات و امنیت سازمان
امنیت نیز یکی از حوزههایی است که بدون حکمرانی مناسب نمیتواند پایدار باشد.
امنیت فقط خرید تجهیزات نیست.
سازمان باید مشخص کند:
- چه اطلاعاتی ارزشمند هستند؟
- چه کسانی به اطلاعات دسترسی دارند؟
- سطح ریسک قابل قبول چیست؟
- در شرایط بحران چه اقداماتی باید انجام شود؟
این تصمیمها در سطح مدیریتی سازمان گرفته میشوند.
تجربه اجرایی
تجربه فعالیت در سازمانها و پروژههای مختلف فناوری اطلاعات نشان داده است که بسیاری از چالشهای فناوری نه به دلیل نبود دانش فنی، بلکه به دلیل نبود چارچوب تصمیمگیری مناسب ایجاد میشوند.
گاهی سازمانها متخصصان توانمندی دارند، اما مسیر حرکت مشخص نیست.
حکمرانی فناوری اطلاعات کمک میکند تخصص فنی در مسیر اهداف واقعی سازمان قرار گیرد.
چگونه حکمرانی فناوری اطلاعات را در سازمان ایجاد کنیم؟
ایجاد حکمرانی فناوری یک فرآیند تدریجی است و میتواند با اقدامات زیر آغاز شود:
۱. تعیین ساختار تصمیمگیری فناوری
مشخص شود چه افرادی در تصمیمهای کلان فناوری نقش دارند.
۲. تدوین سیاستها و فرآیندها
مانند:
- مدیریت پروژههای فناوری
- مدیریت امنیت
- مدیریت تغییرات
- مدیریت خدمات فناوری
۳. ایجاد ارتباط میان IT و مدیران کسبوکار
واحد فناوری نباید جدا از اهداف سازمان حرکت کند.
۴. اندازهگیری عملکرد فناوری
با استفاده از شاخصهای مشخص باید بررسی شود فناوری چه ارزشی برای سازمان ایجاد کرده است.
جمعبندی
سازمانهای دیجیتال فقط سازمانهایی نیستند که فناوریهای جدید در اختیار دارند.
سازمان دیجیتال، سازمانی است که بتواند فناوری را به شکل هدفمند مدیریت کند.
حکمرانی فناوری اطلاعات همان حلقهای است که میان:
استراتژی سازمان، سرمایهگذاری فناوری، امنیت و تحول دیجیتال
ارتباط برقرار میکند.
در نهایت، مسئله اصلی سازمانها این نیست که آیا فناوری دارند یا نه؛ بلکه این است که آیا فناوری را درست هدایت میکنند یا خیر.
فناوری بدون حکمرانی، مجموعهای از ابزارهاست؛ اما فناوری با حکمرانی، به یک مزیت راهبردی تبدیل میشود.
این مطلب بدون برچسب می باشد.
دیدگاهتان را بنویسید